Co warto przekazać dzieciom (a czego nie)


Proszę przyjrzeć się poniższej ilustracji. Pochodzi z książeczki dla dzieci, o której chciałbym napisać. Nie zdradzę jednak na razie tytułu. Ilustracja to ostatnia strona, zawierająca zadanie, które polega na tym, że trzeba odpowiedzieć na pewne pytanie. Jak Państwo sądzicie – jak brzmi pytanie? Jeśli źle widać, proszę kliknąć, a pojawi się powiększenie.

Proszę spojrzeć. To zakończenie książeczki dla małych dzieci. Zadanie dla dzieci - odpowiedz na pytanie. Zadanie dla Państwa - odgadnij pytanie.

Proszę spojrzeć. To zakończenie książeczki dla małych dzieci. Zadanie dla dzieci – odpowiedz na pytanie. Zadanie dla Państwa – odgadnij pytanie, na które mają odpowiedzieć dzieci.

Już? Dobrze, a więc pytanie brzmi: „Przyjrzyj się tym obrazkom i powiedz, jakie sytuacje mogą być dla ciebie niebezpieczne.” Zaskakujące? (Mam nadzieję – inaczej nie ma efektu retorycznego.) Zwłaszcza ten kot i piaskownica wyglądają groźnie…

Książeczka nosi tytuł Uwaga! To niebezpieczne. Na stronie tytułowej czytamy: „Pomysł i tekst: Nathalie Bélineau i Emilie Beaumont”. Ponieważ mam zamiar poznęcać się nieco nad tym „pomysłem”, szczególnie ważne wydaje mi się, że autorzy określają siebie nie tylko jako autorów tekstu, ale i zamysłu – może doskonale wiedzieli, że jest on dwuznaczny.

Książeczka składa się z kilkunastu stron. Na każdej pary obrazków – sytuacja zagrożenia, w której przedstawione nieświadome grozy dziecko uśmiecha się, a następnie sytuacja, w której cierpi, ponieważ spotyka je (w kolejności występowania w książce):

  • poparzenie
  • zatrucie
  • zgniecenie palców
  • zgniecenie palców po raz wtóry
  • utopienie
  • oparzenie po raz wtóry
  • poparzenie i spalenie
  • zaczadzenie
  • udławienie
  • skaleczenie nożem w usta
  • skaleczenie widelcem w oko
  • skaleczenie potłuczonym szkłem w usta
  • obrażenia nosa
  • obrażenia uczu
  • udławienie po raz wtóry
  • uszkodzenie przełyku
  • zatrucie alkoholem
  • zakrztuszenie
  • pożar
  • uduszenie
  • poparzenie po raz enty
  • porażenie prądem
  • porażenie prądem powtórne
  • poparzenie…
Uwaga! To niebezpieczne

„Uwaga! To niebezpieczne”, strona 4.

Przerywam (choć to jeszcze nie połowa), żeby nie odebrać Państwu możliwości samodzielnego delektowania się krzywdą, jaka może spotkać dziecko. Ale zaraz – to chyba nie chodzi o napawanie się cierpieniem dziecka! Nie? Czy na pewno nie? Proszę spojrzeć choćby na ilustrację po prawej.

Pamiętacie Państwo film Fight Club i scenę, w której główni bohaterowie zaczynają czynić makabryczne żarty i na przykład przerabiają samolotowe instrukcje dotyczące sytuacji awaryjnych z uspokajających i wyjaśniających na pełne grozy i krwi? Konwencja filmu wyjaśnia takie poczynania, natomiast w przypadku książeczki dla dzieci – i tu już muszę przybrać poważny ton – trudno znaleźć usprawiedliwienie dla epatowania taką przemocą.

Oczywiście, że istnieje wyjaśnienie mówiące, że takie rzeczy naprawdę się zdarzają i może warto poinformować dzieci o niebezpieczeństwie. I do pewnego stopnia muszę się z tym zgodzić – warto, by dzieci wiedziały, że istnieje choroba, starość i śmierć. Jednak czym innym jest towarzyszenie dziecku w odkrywaniu świata łącznie z jego ciemną stroną, a czym innym – okrutne atakowanie drastycznymi obrazami i przekonywanie, że niebezpieczeństwo czyha wszędzie. Powtarzam więc za autorami – uwaga! to niebezpieczne.

Michał Czernuszczyk – psycholog, certyfikowany psychoterapeuta i superwizor aplikant Polskiego Towarzystwa Psychologicznego

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.